در ابتدای این مراسم دکتر محمود صفارزاده رئیس پردیس دانشکده های فنی و مهندسی دانشگاه ضمن تبریک هفته پژوهش و تشکر از همکاران این حوزه گفت: پژوهش امری مستمر است و نباید آن را به یک روز یا یک مراسم محدود کرد. باید ارتباط مستمر بین دانشگاه، صنعت و پژوهشگران برقرار شود و با انجام کارهای اساسی و کلیدی آینده بهتری برای فعالیت های پژوهشی کشور رقم زد.
وی افزود: بسیاری از پروژه ها و کارهایی که در کشور ماندگار نشده و به نتیجه مطلوب نرسیده بدین دلیل است که بدون پژوهش و مطالعه کافی انجام شده است. آموزش نیز بدون پژوهش و تحقیق معنا ندارد. اگر می خواهیم شکوفایی و عظمت کشور و ملت را ببینیم و جوانان تحصیل کرده و نخبه، کشور را ترک نکنند باید به بحث پژوهش بیش از پیش بها داده شود.
در ادامه دکتر محمد ضابطیان مدیر پژوهش و نوآوری دانشگاه به تشریح شاخص های انتخاب پژوهشگران برگزیده در هفته پژوهش پرداخت و گفت: از سال 1402 شاخص های اتخاب پژوهشگر برتر بررسی و بازنگری شد و در این راستا شاخص های مشترک در نظام های رتبه بندی دانشگاه های جهان مورد توجه قرار گرفت. برخی شاخص های جدید مانند حجم پژوهش، میزان همکاری های بین المللی، استنادات، ترویج علم، اثرگذاری و مسئولیت اجتماعی، مقالات 10 درصد و... از سال قبل اضافه شد و پژوهشگران در دو سطح دانشگاه و دانشکده مورد ارزیابی قرار گرفته و معرفی شدند.
وی از دو شاخص 'هم انتشاری با صنعت' و 'پروانه های ثبت اختراع بین المللی' به عنوان دو موردی که در آن ها ضعف وجود دارد نام برد و شاخص های پیشنهادی برای انتخاب پژوهشگران در حوزه ترویج علم را تشریح کرد.
در بخش بعدی این مراسم دکتر جعفر توفیقی در خصوص ضرورت تحول در نظام علمی کشور به ایراد سخنرانی پرداخت. وی ضمن تشکر از زحمات مسئولین پژوهشی دانشگاه و دانشکده ها و گرامیداشت هفته پژوهش ابراز امیدواری کرد که شرایط به گونه ای شکل گیرد که جایگاه پژوهش و پژوهشگران در دانشگاه ارتقاء یابد و به طبع آن جایگاه دانشگاه و کشور رشد کند.
دکتر توفیقی با اشاره به تجربه دوره های مختلف در نظام آموزش عالی کشور تصریح کرد: ما در آموزش عالی ایران دوره های مختلفی را تجربه کرده ایم. در دوران قبل از انقلاب توسعه کمیت آموزش عالی را شاهد بودیم که نتیجه آن رشد کمی دانشگاه ها، رشد تعداد دانشجویان، راه اندازی رشته های جدید دانشگاهی بود. ما در آن دوره شاهد توسعه زیرساخت های آموزش عالی در کشور و تا حدی شاهد عدالت آموزشی بودیم.
وی افزود: بعد از آن دوره، وارد سیاست های توسعه پژوهش شدیم. در این دوره مؤسسات پژوهشی، مراکز تحقیقاتی و پژوهشگاه ها شکل گرفت. نتیجه آن نیز این بود که از نظر انتشار مقالات علمی رشد کردیم و سهم ایران از انتشار مقالات علمی دنیا قابل قبول شد و در بحث استنادات نیز رو به رشد هستیم.
دکتر توفیقی ادامه داد: بعد از عصر پژوهش، بحث تکنولوژی و فناوری مطرح شد و در سال 79 با تغییر نام وزارت آموزش عالی به وزاره علوم، تحقیقات و فناوری نقطه عطفی ایجاد شد و متعاقب آن مراکز رشد، پارک های علم و فناوری و شرکت های دانش بنیان شکل گرفتند.  با شکل گیری این مراکز ابتکارات، نوآوری ها و فعالیت های غرور انگیزی صورت گرفت و فناوری هایی که به محصول رسید، انجام شد.
وی گفت: نظام آموزش عالی کشور با این دوره ها، زنجیره ای از آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری را تجربه کرد اما نکته ای که اهمیت دارد، ضرورت تحول علمی است. بدین معنی که ما باید تمام این دوره هایی را که تجربه کردیم به نسل بالاتری ارتقاء دهیم. باید بدانیم که در آموزش عالی در چه وضعیتی هستیم و با برنامه ریزی خود را  به تراز بالاتری ارتقاء دهیم.
دکتر توفیقی تشریح کرد: در نسل اول آموزش، محور اصلی، عضو هیأت علمی و توانمندی های او بود. ابزار هیأت علمی نیز سخنرانی و تک صدایی بود. دانشجو در این دوره نقشی خاصی نداشت و تنها به گوش کردن و حفظ و یادگیری درس می پرداخت. ما باید تحولات دنیا را ببینیم. دنیا امروز از فاز نسل اول آموزش عبور کرده است و از روش های مدرن و نوین یادگیری استفاده می کند. دانشجو امروز فعال است و خود او یک عنصر در یادگیری محسوب می شود. در این دوره فناوری های نوظهور در کیفیت و کمیت آموزش نقش اساسی دارند و دانشجو و استاد از پلت فرم های مختلف آموزشی استفاده می کنند. برنامه های درسی میان رشته ای در این دوره به روز شده است.
وی با بیان این نکته که دانشگاه تربیت مدرس همانگونه که در بسیاری موارد پیشگام بوده باید امروز نیز خود را به نسل بالاتری ارتقاء دهد، اظهار داشت: در خصوص پژوهش نیز باید گفت که در دوره قبل ما پژوهش را از ادامه ایده های دیگران شروع می کردیم. اکنون باید پژوهش را هم به نسل بالاتری ارتقاء دهیم. کار پژوهشی با دنباله روی و تکرار آغاز شد اما وقت آن رسیده که به تراز بین المللی ارتقاء پیدا کنیم. استفاده از فناوری های دیجیتال در پژوهش، تجهیز آزمایشگاهها متناسب با تحولات جهانی، سرمایه گذاری در پژوهش کارهایی است که باید انجام داد.
دکتر توفیقی در خصوص فناوری گفت: فناوری را از یادگیری فناوری های موجود شروع کردیم. کپی برداری، مهندسی معکوس و یادگیری از کارهای دیگران آغاز کار فناوری بود اما باید فناوری را به تراز بالاتری ببریم. پژوهش های ما باید منجر به فناوری های جدید و نوظهور شود. عبور از مسیر پژوهش به سمت فناوری ما را به رشد در این حوزه می رساند.
وی خاطر نشان کرد: در بحث نوآوری نیز همین است. در نوآوری هم باید توان رقابت ایجاد کنیم. قیمت، سرعت مزیت های رقابتی هستند که اجازه می دهد ما در بازارهای جهانی قرار بگیریم.
دکتر توفیقی با اشاره به نسل های مختلف دانشگاهی گفت: امیدوارم هفته پژوهش بهانه ای باشد تا زمینه ای ایجاد شود که بتوانیم جایگاه پژوهش و فرهنگ پژوهش را در کشورمان ارتقاء دهیم. فرهنگ پژوهش را عمومی سازی کنیم و مردم را نسبت به اهمیت پژوهش آگاه کنیم. هزینه کرد کشور روی پژوهش ارتباط مستقیم با توسعه یافتگی آن کشور دارد. هر چقدر برای پژوهش هزینه کنیم به توسعه کشور کمک کرده ایم. راه حل مشکلات کشور از مسیر دانش می گذرد. سنگ بنای دانش نیز پژوهش است. پژوهش تنها راه رسیدن به تکنولوژی و نوآوری است.امیدوارم در کشور ما نیز به این امر مهم بیشتر توجه شود و جایگاه پژوهش و پژوهشگران رفیع گردد.
سخنرانی دکتر غلامعلی منتظر با عنوان 'تأملی بر شیوه مواجهه دانشگاه های جهان با هوش مصنوعی زایا' و تقدیر از برگزیدگان پژوهشی پردیس دانشکده های فنی و مهندسی از دیگر بخش های این مراسم بود.